Vaatheelkunde Spataders


Spataders of varices
 

Het bloedvatenstelsel bestaat uit slagaders (arteries) en aders (venen). De slagaders brengen het zuurstofrijke bloed van het hart naar de organen en ledematen. Aders brengen het zuurstofarme bloed vanuit de organen en de ledematen terug naar het hart. Vanuit de aders in de onderbenen vergt dit een extra inspanning door de zwaartekracht. Het bloed moet tegen de zwaartekracht in terug naar boven gestuwd te worden. Om dit te kunnen zijn de aders voorzien van ‘éénrichtingskleppen’. Als deze kleppen niet goed functionneren kunnen spataders ontstaan. De terugstroom van bloed wordt bemoeilijkt zodat er meer druk ontstaat in de aders waardoor deze uitzetten en er verschillende zijtakken ontstaan. Dit zijn dan de spataders die na verloop van tijd zichtbaar worden.
 


 

Risicofactoren:
 

Erfelijkheid

Na een chirurgische ingreep

Zwangerschap (baarmoeder wordt groter en drukt de aders in de buik dicht waardoor er een vergrote druk op de beenaders ontstaat)

Aangeboren defecte aderkleppen

Na een doorgemaakte diepe veneuze trombose (DVT)

Tromboflebitis (ontsteking van de wand van de aders)

Zwaarlijvigheid

Warmte

Staand beroep

Roken

 

Symptomen:
 

Oedeem (zwelling) van de voeten of benen

Pijn en spanning in de benen

Zwaartegevoel en moeheid

Zichtbare, estetisch storende spataders

Krampen en rusteloze benen tijdens de slaap

Tintelingen in de benen

Jeuk

Huidveranderingen (eczeem, bruinverkleuring van de huid)

Slecht helende wonden (ulcus)

 

Onderzoek:
 

Vooreerst zal de arts een ondervraging doen om de klachten en symptomen te achterhalen en om een eventuele oorzaak te vinden. Daarna volgt een klinisch onderzoek van de benen in liggende en staande houding.

Nadien zal een duplexonderzoek (echografie) uitgevoerd worden om de oorsprong van de varices in het licht te stellen en de beste behandelingsmogelijkheid daarop af te stemmen.

In 80% is de oorzaak van spataders een ‘slecht functionnerende of lekkende’  vena saphena magna (dit is de oppervlakkige ader die van de binnenenkel tot aan de lies loopt). Overige oorzaken zijn lekkage van de vena saphena parva (de ader die van de buitenenkel tot in de kniekuil loopt) of van perforante venen (dit zijn verbindende aders tussen het oppervlakkig en het diepe systeem)

 

Behandeling:
 

1/ Steunkousen:

Deze kunnen de klachten vaak verhelpen, vooral de zwelling, het zwaartegevoel en de spanning. De spataders verminderen of verdwijnen echter niet.

2/ Klassieke heelkundige behandeling: stripping

Bij deze techniek wordt de lekkende ader, meestal de vena saphena magna, verwijderd.

Via een kleine incisie thv de lies wordt de vena saphena magna onderbonden thv de verbinding naar de diepe aders. Dit wordt een crossectomie genoemd. In de vena saphena magna wordt dan een soort katheter opgeschoven dit thv het onderbeen terug naar buiten kan gehaald worden. Dan wordt de katheter met de daarop vastgeknoopte ader is zijn geheel verwijderd (ook wel stripping genoemd). De kronkelige zijtakken worden via mini-incisies opgevist en naar buiten getrokken (flebectomieën).

 

 

 

3/ Endoveneuze behandeling: laser of radiofrequentie ablatie.

Bij deze nieuwere techniek blijft de zieke ader (meestal vena saphena magna) ter plaatse, maar hij wordt ‘van binnenuit’ dichtgemaakt, hetzij met laserlicht, hetzij met ultratonen. Er kan dan geen bloed meer door de ader stromen zodat de druk in de ader en de zijtakken wegvalt. De kronkelige zijtakken worden op de zelfde manier opgevist en uitgetrokken.

 

    

 

Het grote voordeel van deze techniek is dat er geen liesincisie moet gemaakt worden en dat er na de ingreep minder hematoomvorming en pijn wordt gezien. Doorgaans zijn de patienten na deze techniek ook sneller terug aan het werk. Niet alle spataders komen voor deze techniek in aanmerking. Uw arts beslist en bespreekt met u wat in uw geval de beste behandeling is.

 

De ingreep wordt bij beide technieken in de operatiekamer uitgevoerd onder volledige narcose of rachi-verdoving (verdoving van de benen door middel van een ruggeprik). De ingreep gebeurt meestal in daghospitalisatie, je mag 6h voor de ingreep niets meer eten of drinken en best niet roken. Er wordt een infuus in de arm geplaatst om eventueel bijkomende medicatie te kunnen toedienen tijdens het verloop van de ingreep, zoals pijnmedicatie of medicatie bij verhoogde bloeddruk. U wordt gevolgd via een monitor (hartslag, bloeddruk, ademhaling) gedurende de ganse tijd van de ingreep.

Na de ingreep blijft u een tijdje op de ontwaakzaal en komt u terug op de kamer indien u goed wakker bent en uw bloeddruk en pols stabiel zijn. U bent ongeveer 2 à 3 uur van de kamer weg en in totaal verblijft u een 8-tal uren in het ziekenhuis. De arts komt voor ontslag n og op de kamer.

 

 

Breng het volgende mee naar het ziekenuis:

  • Alle  medicatie die u thuis neemt (bloedverdunners, medicatie suikerziekte, puffs...)
  • De radiologische opnamen die vooraf genomen zijn
  • Uw bloedgroepkaart
  • Eventueel andere medische gegevens van arts of huisarts (allergieën ..)
  • Ingevulde anesthesievragenlijst
  • Toestemmingsverklaring
  • Gebidspotje igv vals gebit
  • Geen juwelen, piercings of waardevolle voorwerpen meebrengen

 

Nazorgen:

Na de ingreep wordt het been in een stevig wattenverband gewikkeld. Dit verband wordt voor ontslag door de verpleging verwijderd en de kleefpleisters worden gecontroleerd en zo nodig vervangen. Uw steunkous wordt dan aangetrokken. Deze dient de eerste week dag en nacht gedragen te worden. Nadien nog 4 weken overdag.

Na 1 week wordt een raadpleging bij uw arts voorzien om de kleefpleisters en eventuele hechtingen te verwijderen.

Het is de bedoeling dat u zoveel mogelijk rondstapt en uw achtiviteiten hervat.  Langdurig staan dient nog vermeden te worden en als u rust legt u de benen best omhoog.

Douchen mag nadat de kleefpleisters verwijderd zijn, met een ligbad dient nog een week langer gewacht te worden.

In sommige gevallen is het nodig dat u bloedverdunnende spuitjes krijgt na de ingreep. Uw arts beslist wanneer dit nodig is en hoe lang.

De eerste maanden na de ingreep vermijd je best langdurige blootstelling aan de zon, sauna en Turkse baden.

 

Complicaties:

Af en toe kunnen harde knobbels voelbaar zijn. Dit is een ophoping van wat oud bloed en meestal resorbeert dit spontaan over verloop van tijd (soms enkele weken). Soms gaat dit gepaard met een oker-verkleuring van de huid die enkele maanden kan aanhouden.

Bij de endoveneuze behandeling kan soms een ontstekingsreactie rond de ader ontstaan (peri-flebitis) met pijn en roodheid. Dit is meestal tijdelijk en kan behandeld worden door een ontstekingsremmer in te nemen. Antibiotica of bloedverdunners zijn niet nodig in dit geval.